Poniżej znajdziesz zasady, tabelę do zapamiętania, listę typowych błędów i 36 zdań do przećwiczenia z kluczem odpowiedzi.
Fundament: rzeczowniki policzalne i niepoliczalne
Wybór między much i many nie zależy od tego, czy zdanie jest „duże" czy „małe". Zależy od typu rzeczownika. Jeśli chcesz uporządkować podstawy, zajrzyj też do naszego poradnika gramatyki angielskiej.
Policzalne (countable) – można je policzyć na sztuki, mają liczbę mnogą: one book – two books, a car – cars, a friend – friends, an apple – apples
Niepoliczalne (uncountable) – nie mają liczby mnogiej, traktujemy je jak masę lub pojęcie: water, time, money, bread, air, music
Uwaga na słowa, które w polskim są policzalne, a w angielskim nie. To źródło większości błędów:
| Angielski (niepoliczalny) | Polski (policzalny) |
|---|---|
| information | informacje |
| advice | rady |
| money | pieniądze |
| news | wiadomości |
| furniture | meble |
| luggage / baggage | bagaże |
| homework | zadania domowe |
| bread | pieczywo, bułki |
| hair | włosy |
| work | prace |
| traffic | samochody na drodze |
| progress | postępy |
Dlatego: much information, much advice, much money – nigdy many informations.
Jeśli chcesz policzyć takie rzeczowniki, używasz „opakowania": a piece of information, a piece of advice, two slices of bread, a bottle of water
Tabela porównawcza
| Słowo | Z czym łączymy | Gdzie występuje najczęściej | Przykład |
|---|---|---|---|
| some | policzalne mnogie + niepoliczalne | zdania twierdzące, oferty i prośby | I bought some apples. / Would you like some tea? |
| any | policzalne mnogie + niepoliczalne | pytania i przeczenia | Do you have any apples? / There isn't any milk. |
| much | tylko niepoliczalne | pytania i przeczenia | How much time do we have? / I don't have much money. |
| many | tylko policzalne mnogie | pytania, przeczenia, także twierdzenia | How many people came? / Many students agree. |
| a lot of / lots of | policzalne i niepoliczalne | zdania twierdzące (ale też pytania i przeczenia) | She has a lot of friends. / a lot of money |
Some – „trochę, kilka, jakieś"
Używamy w zdaniach twierdzących, kiedy nie precyzujemy ilości:
- There are some letters for you.
- I need some help.
W polskim tłumaczeniu some często w ogóle nie widać: I bought some milk to po prostu „Kupiłam mleko".
Wyjątek, o którym warto pamiętać: some pojawia się w pytaniach, gdy coś proponujemy albo o coś prosimy. Spodziewamy się wtedy odpowiedzi „tak".
- Would you like some cake? (oferta)
- Can I have some water, please? (prośba)
Any – „jakikolwiek, trochę, żaden"
Podstawowe zastosowanie: pytania i przeczenia.
- Is there any sugar left?
- We don't have any plans for the weekend.
Any w zdaniu twierdzącym też jest poprawne – wtedy znaczy „jakikolwiek, dowolny":
- You can take any bus – they all go to the centre.
- Come any time you want.
Zwróć też uwagę na konstrukcje z no: zamiast I don't have any money można powiedzieć I have no money. Znaczenie to samo, forma bardziej stanowcza.
Much / Many – „dużo, ile"
Podział jest mechaniczny:
- much + niepoliczalne: much time, much money, much information
- many + policzalne mnogie: many books, many people, many times
Najczęściej w pytaniach i przeczeniach:
- How much does it cost?
- How many brothers do you have?
- I didn't eat much breakfast.
- There weren't many cars on the road.
W zdaniach twierdzących many brzmi naturalnie, zwłaszcza w stylu formalnym (Many people believe that…). Samo much w twierdzeniu jest już rzadkie i bardzo książkowe – w mowie potocznej powiemy raczej a lot of.
Bez problemu natomiast używamy: too much / too many (za dużo), so much / so many (tak dużo), as much as / as many as.(tak dużo jak)
- There's too much salt in this soup.
- I have so many things to do!
A lot of / lots of – bezpieczna opcja
A lot of i lots of pasują do obu typów rzeczowników i brzmią naturalnie w zdaniach twierdzących. Jeśli się wahasz, to zwykle dobry wybór.
- He drinks a lot of coffee. (niepoliczalne)
- She has a lot of ideas. (policzalne)
- Lots of people were waiting outside. (bardziej potocznie)
Pułapka: jeśli po a lot nie ma rzeczownika, nie dodajemy of.
- I like football a lot. ✔
I like football a lot of.✘
W stylu formalnym zamiast a lot of pojawią się: plenty of, a great deal of (z niepoliczalnymi), a large number of (z policzalnymi).
Pięć błędów, które słyszę najczęściej
I have many money.→ much money / a lot of money (money jest niepoliczalne)How many time do you need?→ How much timeShe gave me many informations.→ a lot of informationI don't have some free time.→ any free time (przeczenie = any)Many of people think so.→ many people (many of tylko przed the / my / these: many of my friends)
Ćwiczenia
Ćwiczenie 1. Some czy any?
- Is there ______ milk in the fridge?
- I need ______ help with this exercise.
- We don't have ______ time before the train leaves.
- Would you like ______ coffee?
- She didn't buy ______ new shoes.
- There are ______ interesting books on that shelf.
- Have you got ______ questions?
- Can I have ______ water, please?
- You can choose ______ colour you like – they're all the same price.
- I've got ______ good news for you!
Ćwiczenie 2. Much czy many?
- How ______ sugar do you take in your tea?
- There aren't ______ people at the bus stop.
- I don't have ______ money at the moment.
- How ______ times have you seen this film?
- We didn't get ______ information from them.
- There is too ______ noise in this room.
- She has so ______ friends!
- There isn't ______ traffic today.
- How ______ languages does he speak?
- I don't drink ______ coffee in the evening.
Ćwiczenie 3. Znajdź i popraw błąd
- I have many money in my wallet.
- There are much cars in the street.
- She gave me a lot informations about the course.
- How many time do you need?
- I don't have some free time this week.
- We haven't got many bread for breakfast.
- He likes football a lot of.
- Many of people think it's easy.
- I need an advice.
- How much students are in your class?
Ćwiczenie 4. Przetłumacz na angielski
- Nie mam dużo czasu.
- Czy jest jakiś cukier?
- Kupiłem trochę owoców.
- Ile osób przyszło?
- Mam dużo pracy.
- Możesz wziąć dowolny długopis.
Klucz odpowiedzi
Pokaż odpowiedzi — Ćwiczenie 1
- any (pytanie)
- some (twierdzenie)
- any (przeczenie)
- some (oferta)
- any (przeczenie)
- some
- any
- some (prośba)
- any (= dowolny)
- some (news jest niepoliczalne)
Pokaż odpowiedzi — Ćwiczenie 2
- much (sugar – niepoliczalne)
- many (people)
- much (money)
- many (times – policzalne)
- much (information)
- much (noise)
- many (friends)
- much (traffic)
- many (languages)
- much (coffee)
Pokaż odpowiedzi — Ćwiczenie 3
- I have much / a lot of money in my wallet.
- There are many / a lot of cars in the street.
- She gave me a lot of information about the course.
- How much time do you need?
- I don't have any free time this week.
- We haven't got much bread for breakfast.
- He likes football a lot.
- Many people think it's easy.
- I need some advice (albo: a piece of advice).
- How many students are in your class?
Pokaż odpowiedzi — Ćwiczenie 4
- I don't have much time. (albo: I haven't got much time.)
- Is there any sugar?
- I bought some fruit.
- How many people came?
- I have a lot of work.
- You can take any pen.
Podsumowanie w trzech krokach
- Sprawdź, czy rzeczownik jest policzalny czy niepoliczalny.
- Sprawdź typ zdania: twierdzenie → some, pytanie/przeczenie → any.
- Przy „dużo": niepoliczalne → much, policzalne → many, a w zdaniu twierdzącym najbezpieczniej a lot of.
Jeśli chcesz przećwiczyć to na żywo i z kimś, kto od razu wyłapie twoje nawyki językowe, zajrzyj do naszej bazy nauczycieli i wybierz korepetytora dopasowanego do twojego poziomu. Nie wiesz, na jakim etapie jesteś? Zacznij od testu poziomującego – zajmie kilka minut i pokaże, nad czym warto pracować w pierwszej kolejności.
Najczęstsze pytania
Much czy many?
Much łączymy z rzeczownikami niepoliczalnymi (much time, much money), a many z policzalnymi w liczbie mnogiej (many books, many people).
Kiedy some, a kiedy any?
Some stosujemy w zdaniach twierdzących oraz w ofertach i prośbach, a any w pytaniach i przeczeniach. W zdaniu twierdzącym any znaczy „dowolny”.
Czy „a lot of” pasuje zawsze?
A lot of łączy się z oboma typami rzeczowników i brzmi naturalnie w zdaniach twierdzących. Bez rzeczownika po nim nie dodajemy of: I like it a lot.
Masz opinię o tym materiale?
Napisz krótko, co było pomocne albo co warto poprawić.
Dodaj swoją opinię